2026 жылдың жазында тарихта алғаш рет үш елде — АҚШ, Канада және Мексикада өтетін футболдан Әлем чемпионаты қарсаңында жанкүйерлер мен ұйымдастырушыларды алаңдатқан мәселе пайда болды. Мексикадағы ең ірі наркокартельдердің бірі мен үкімет арасындағы қарулы қақтығыстар «Футбол мерекесі жоспарланғандай өте ме?» деген сұрақты туындатты.
Оқиғаның мән-жайы: «Эль Менчоның» құлауы және толқулар
2026 жылдың ақпан айының соңында Мексиканың арнайы жасақтары АҚШ-тың Федералды тергеу бюросымен (ФБР) бірлесіп, әлемдегі ең қауіпті қылмыс әлемінің серкелерінің бірі, «Хalisco New Generation» (CJNG) картелінің жетекшісі Немесио «Эль Менчо» Осегера Сервантесті құрықтау операциясын жүргізді.
Оның қазасы немесе тұтқындалуы туралы хабар тарағаннан кейін, картель мүшелері елдің батыс штаттарында жаппай тәртіпсіздіктер ұйымдастырды. Әсіресе, Әлем чемпионатының ойындары өтетін Гвадалахара қаласында көліктер өртеліп, стратегиялық жолдар жабылып, мемлекеттік мекемелерге шабуыл жасалды. Бұл жағдай халықаралық қауымдастықтың, соның ішінде ФИФА-ның назарын аударды.
Қауіпсіздік кепілдігі және ФИФА-ның ұстанымы
Мексика президенті Клаудия Шейнбаум халыққа және халықаралық жанкүйерлерге үндеу жасап, жағдайдың бақылауда екенін мәлімдеді. Үкімет Әлем чемпионаты өтетін үш қалада (Мехико, Гвадалахара, Монтеррей) қауіпсіздік шараларының ең жоғары деңгейі («Steel Ring» — Болат шеңбер) енгізілетініне уәде берді.
ФИФА президенті Джанни Инфантино да ресми мәлімдеме жасады:
«Біз Мексика билігімен тұрақты байланыстамыз. Қазіргі толқулар өкінішті, бірақ біз турнирдің қауіпсіз және жоғары деңгейде өтетініне сенімдіміз. Мексика — футболды жанындай сүйетін ел, және бұл мерекеге ештеңе кедергі болмауы керек».
Ойындарды АҚШ пен Канадаға көшіру мүмкін бе?
Бүгінгі таңда ФИФА ойындарды Мексикадан алып қою туралы ресми шешім қабылдаған жоқ. Дегенмен, сарапшылар екі түрлі сценарийді қарастыруда:
-
Мәртебені сақтау: Наурыз айының соңында Гвадалахарада өтетін континент аралық плей-офф ойындары басты сынақ болмақ. Егер олар сәтті өтсе, Әлем чемпионатының Мексикада қалу мүмкіндігі артады.
-
Шұғыл эвакуация (Plan B): Егер қақтығыстар мамыр айына дейін созылса, ФИФА Мексикаға тиесілі 13 ойынды АҚШ пен Канададағы қосалқы стадиондарға бөліп беруі мүмкін. АҚШ-та инфрақұрылым толық дайын болғандықтан, бұл техникалық тұрғыдан қиындық тудырмайды, бірақ саяси тұрғыдан үлкен дау тудыруы мүмкін.
Қазіргі таңда Мексика билігі жағдайды тұрақтандыруға барынша күш салуда. Наурыз айының аяғы — Әлем чемпионатының тағдыры шешілетін шешуші кезең болмақ. Жанкүйерлер үшін басты бағдар: ресми ФИФА ақпараттарын қадағалап, сапарды жоспарламас бұрын жағдайдың толық тынышталуын күту.
